پدیدآورنده: فهیمه مغفرت

-نقش تفکر در تطورات تمدن اسلام بعد ازپیامبر(ص)
شاید در وهله ی اول ،وجود رابطه ای میان قیام امام حسین (ع) و تمدن اسلام؛بعنوان تمدن مدّنظر شریعت اسلام و قرآن کریم کمی سخت به نظر برسد.پرواضح است یکی از ارکان مهم تمدنی؛ امر به معروف ونهی از منکر میباشد.بی شک هسته ی اصلی هر تمدنی،تفکر رایج وباالتبع فرهنگ مرسوم در آن ملیت است و شاید به همین سبب هیچ کتاب آسمانی به اندازه قرآن کریم جهانیان را دعوت به تفکر،تعقل و تفقه ننموده باشد. از طرفی در قرآن کریم بارها از زبان پیامبران و اولیای الهی توصیه به تفکر و تعقل خطاب به قوم ایشان دیده میشود.در حقیقت مبنای ارسال رسل از طرف خداوند زدودن غفلت از قلب بشر بوده و در این راستا وجود جامعه ای بر اساس آموزه های وحیانی و الهی بعنوان عنصر مهم در تربیت افراد بشر،امری مهم بوده و هست. آنچه در اینجا حائز اهمیت است؛نوع تفکری است که جامعه و در اصل، تمدن بشری با آن شکل می یابد؛تفکر همسو با آموزه های دینی والهی یا تفکرات طاغوتی و هوا پرستانه.
امام حسین (ع)بعنوان یکی از اولیای الهی بر حق عصر خویش در خطبه ای خطاب به اصحاب خود شان و یاران حر در منطقه ای بنام بیضه(یکی از منزلگاههای مدینه تا کربلا) میفرمایند:
أیُهاالنّاس! إنّ رسُولُ اللّه (ص) قالَ:مَن رَأی سُلطانا جائرا مُستَحِلا لِحُرمِ اللّه،ناکِثا لِعَدِاللّه،مُخالِفاَ لِسُنه رَسول اللّه،یَعمَل فی عِبادِاللّه بِاالإثم وَالعُدوان،فَلَم یُغَیِّر عَلَیهِ بِفِعلٍ ولاقولٍ؛کانَ حَقّاعَلَی اللّه أن یُدخِلَهُ مُدخَلَه.ألا وَإنّ هؤلإ قَد لَزِموا طاعَهَ الشَّیطانِ و تَرَکُوا طاعَهَ الرَّحمنِ ،وَأظهرُوا الفِسادِ ،وَعَطّلّوا الحُدودَ واستأثَروا بِاالفَئِ وَ احلَّوا حَرامَ اللّهِ وَ حَرَّموا حَلالَهُ وَ أنا أحَقُّ مَن غَیَّر*…
ای مردم!همانا رسول خدا (ص) فرمود:کسیکه پادشاه ستمگری را ببیندکه حرام خدا را حلال کرده وپیمان خداراشکسته ومخالف سنت رسول اللّه (ص)است و در بین بندگان خدابه گناه ودشمنی رفتار میکند و با کردار و گفتار او تغییر نکند (دربرابرش به مخالفت نایستد) شایسته است که خداوند او را با پادشاه ظالم داخل (دوزخ) کند. هان اگاه باشیدکه اینان اطاعت از شیطان را لازم دانسته اند وپیروی از خداوند را ترک کردند و آشکارا فساد کردند و حدود خداوند (قوانین الهی) را تعطیل کردند و فقط غنیمت را انتخاب نمودند و حرام خدا را حلال وحلالش را حرام کردند و من از سایرین برای تغییردادن شایسته ترمی باشم…
آنچه حضرت در خطبه خود بیان داشته اند،نشانه ها و مؤلفه های حاکم،و روح حکومت طاغوتی و غیر الهی است؛مؤلفه هایی که به تدریج در ذهن افراد اجتماع در حال تبدیل شدن به یک فرهنگ بود،فرهنگی که باعث شود هریک از خواص کوفه با ۳۰ هزار دینار طلا(تقریباٌبرابر با۱۳ میلیارد تومان امروزی) حاضر به ساقط نمودن بیعت از امام عصر خویشتن گردند.بی تردید در چنین شرایطی که آینده ی اسلام و جامعه ی مسلمین با تفکراتی چنین در حال رقم خوردن باشد؛ یکی از اساسی ترین ارکان نجات جامعه و البته افراد آن؛ امر به معروف و نهی از منکر است؛ولی راهبرد سیاسی ای که امام به مقتضای شرایط آنروز جامعه برگزیدند؛ قیام علیه این نوع از تفکرات بود.به نظر میرسد، سرمنشأ قیام امام (ع)، تقابل اصالت تفکر و فرهنگ الهی با اصالت تفکر و فرهنگ اقتصادی اجتماع بود.
اما براستی حقیقت امر به معروف و نهی از منکر سال۶۱ هجری چه بود؟!
ذیل معنای واژه ی أَمَرَ،کلمه ی بَعَثَ (=برانگیختن)وارد شده است؛بدین معنا که شخص آمر، طرف مقابل را به انجام عمل معروف برمی انگیزد؛نه اینکه تنها به لفظ اکتفا شود؛بلکه در این راستا او را ترغیب کرده و بر می انگیزاند.در حقیقت قیام امام حسین (علیه السلام) نه تنها سبب تزلزل تمدن غیر الهی آنروز وثبوت تمدن الهی-اسلامی شد؛ بلکه بدین سبب توانست سبب ساز قیام ها و شورش ها و برانگیخته شدن حق در برابر ظلم و طاغوت، درطول تاریخ بعد از خود شود.بنابراین قیام امام حسین (علیه السلام)،ندا و دعوتی الهی است برای تمام ادوار تاریخ بشری ؛ همانطور که در زیارت آل یاسین هم-خطاب به ائمه بزرگوار-آمده است:أَلسَّلامُ عَلَیکَ یا داعیَ اللّه..سلام بر تو ای دعوت کننده به سوی خدا…
اما مظلومیت امام حسین(علیه السلام)آنجا یی بیشتر رخ مینمایاند که ایشان این خطبه را در میان همان جامعه و مردمانی می خوانند که پیامبر(ص) در گذشته ای نه چندان دور آنرا فرموده وبیان کرده اند؛والبته این نتیجه ی ترویج همان فرهنگی است که پیشتر مبنای تفکرات آن در ذهن غالب مردم جای داده شده بود. سپس درادامه می فرمایند:فَحَظَّکُم أخطَأتُم وَنَصیبَکُم ضَیَّعتُم؛شما بهره ی خود را دور ریخته ونصیب خویش را ضایع نمودید. بنابراین امام(ع)تصریح مینمایند: شما از تفکراتی پیروی کردید که اینگونه سبب شود آخرت خویش را به دنیای خود فروخته و در حقیقت حظ و بهره ای ازدین خدا نبرید…
وَ السَّلامُ عَلی مَنِ التَّبَعَ الهُدی.

تا کنون هیچ دیدگاهی ثبت نشده است.

یک دیدگاه بگذارید

آدرس الکترونیکی شمامنتشر نخواهد شد. زمینه ها برای علامتگذاری لازم هستند.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>